YouTube'da izle (yeni sekmede açılır) · Spotify'da dinle (yeni sekmede açılır)
Bilgi Girişimciliği Podcast'inin bu bölümünde, pazarlama uzmanı, marka danışmanı ve içerik üreticisi İlayda Bilek'i ağırladık. İlayda, kendi işini kurmak ya da büyütmek isteyen girişimcilere sosyal medyayı kullanarak nasıl daha fazla satış yapabileceklerini öğretiyor. Bu bölümde; kurumsaldan kendi işine geçişini, kişisel markalaşmayı, zaman zaman gerçekleşen tükenmişliği ve hayatını düzenleyen rutinleri konuştuk.
Bu bölümde neler konuştuk?
- Kurumsal pazarlamadan kendi ajansına kademeli geçiş
- İşi kimlikten ayırmak ve girişimciliğin yalnızlığı
- Kişisel marka nedir, nereden başlanır?
- Bir fikre ne kadar süre tanımalı?
- Tükenmişlik, para istemek ve tek vaatli ürün tasarlamak
- Kişiye özel danışmanlık ve "takvimde olmayan şey yoktur" sistemi
- Teachfluence ile yolculuk ve "kimseniz o olun" tavsiyesi
Kurumsaldan kendi işine: KÜÇÜK & CO
İlayda'nın kendi işini kurma hayali çocukluğundan beri vardı. Ekonomi mezunu olarak kurumsal bir firmanın pazarlamasında çalışmaya başladı ve sürekli şirkete yeni fikirler getirmeye çalıştı. Kırılma noktası, büyük şirketlerin bildikleri yöntemleri değiştirmek istemediğini fark etmesi oldu. Fikirlerinin gerçek dünyada birilerinin işine yaramasını istiyordu.
İlk motivasyonu, hiç kendi parasını kazanmamış kadınlara evde ördükleri örgüyü ya da yaptıkları mumu sosyal medyada satmayı öğretmekti. 2020'de içerik üretmeye başladı, birkaç gün içinde talepler geldi ve bu iş, küçük işletmelere yardım etme esprisiyle adlandırdığı KÜÇÜK & CO ajansına dönüştü. Geçiş, ölçüp biçerek yapılmış kademeli bir geçişti.
İşini kimliğinden ayırmak
İlayda'ya göre işin başarısızlığını kişisel başarısızlık gibi hissetmek çok kolay, ama iş ile kişi ayrı şeyler. İş kötü gitse de sen hâlâ iyi bir insan olabilirsin. Kendi işini kurduğunda onu en çok zorlayan konulardan biri buydu.
Başlangıçta kendi işini yapan ilk insanlardan biri olduğu için takip edeceği pek örnek yoktu ve kendi metodolojisini inşa etmek zorunda kaldı. Çok iyi kazandığı bir ayda bile bir sonraki ayı düşünüp endişelenmek, girişimci olmayan arkadaşlarına anlatılması zor bir duyguydu. Bugün etrafında kendi işini yapan insanların artması ve aynı sorunları yaşadıklarını görmek ona iyi geliyor.
Kişisel marka: olduğun kişiyi öne çıkar
İlayda kişisel markayı normal bir markadan farksız görüyor: insanların seninle ilgili ne düşünmesini, seni nelerle hatırlamasını istediğine karar vermelisin. Bu hedef zamanla oturabilir, yolda değişebilir, önemli olan bir hedef belirleyip üzerine üretmek. Sosyal medyada her içerik, oluşturmak istediğin kimliği tekrar tekrar destekler.
Ama gerçekte olduğun kişiden çok uzaklaşmamalısın. Sosyal medya uzun yıllar seninle olacak bir yer ve olmadığın biri gibi davranmak büyük adanmışlık ister. İnsanlar bir diyetisyeni ya da psikoloğu yaklaşımına göre seçer; kişisel marka da bu yaklaşımı göstermeli.
Bir fikre ne kadar süre tanımalı?
İlayda bunu süreyle kısıtlamıyor. Altı ay boyunca her gün içerik paylaşan biriyle haftada bir paylaşan ya da ara ara kaybolan biri aynı yerde değil. Bu yüzden kendine dürüstçe sormalısın: bu fikre ne kadar enerji verdim, gerçekten ne kadar kovaladım?
Ona göre içerik üretirken aslında fikrini de test ediyorsun. İnsanlar ilgileniyorsa sonuçları minik minik görmeye başlarsın; ilgilenmiyorlarsa içeriği mi, uzmanlık alanını mı değiştirmen gerektiğine bakarsın. Sosyal medyada hâlâ büyük potansiyel olduğunu, ama bulunduğun pozisyonu korumak için bile değişime ayak uydurmaya devam etmen gerektiğini vurguluyor.
Tükenmişlik, para istemek ve tek bir vaat
İlayda çok çalışmayı sevdiği için çok çalışıyor, ama herkese bunu önermiyor. Ona göre tükenmişlik çok çalışmaktan değil, yaptığın işten tatmin olmamaktan geliyor. Öğrencilerine kendileri için neyin çalıştığını test etmelerini öneriyor; kendisi çarşamba günlerini toplantısız gün olarak iş geliştirmeye ve kendini beslemeye ayırıyor.
Başlangıçta para istemek ona ayıp gibi geliyordu. Hizmetinin müşterilerinin hayatını gerçekten değiştirdiğini gördükçe rahatladı. Ürün tasarlarken de tek bir vaat belirlemeyi öneriyor: ürün müşterinin tek bir problemini çözmeli, yoksa hiç bitmeyen bir projeye dönüşür.
Danışmanlık modeli ve sistemler
İlayda danışmanlıkta kişiye özel ilerliyor. İlk olarak hedefleri, karşılaşılan zorlukları, neyin denenip neyin işe yaradığını soruyor, alternatif yolları gösterip olası problemlere karşı hazırlıyor. Çoğu danışanına tek bir 60 dakikalık seans, bir yol haritası çıkarmak için yetiyor. Bilmediği konulara, örneğin Amazon satışına ya da kişisel hayat kararlarına girmiyor.
Kendi düzeninde tek bir dijital takvim ve tek bir yapılacaklar listesi kullanıyor. İçerik fikirlerini "Fikirler" ve "İyi Fikirler" diye ikiye ayırıyor. Yine de heyecan verici bir fikre yer açmak için esneklik bırakıyor ve işini bir oyun alanı olarak görüyor.
Teachfluence ile yolculuk ve kötü günler
Müşteri deneyimine çok önem veren İlayda, eğitim çıkarmaya karar verdiğinde Wise, PayPal ve Stripe gibi ödeme sistemlerini Türkiye'de kullanamadığı için İngiltere'de şirket kurmak zorunda kaldı. TL ile satış yapamıyor, parayı Türkiye'ye getirirken masraf ödüyordu. Teachfluence ile eğitimlerini ve birebir danışmanlıklarını tek yerde topladı, ayrı bir web sitesine de ihtiyaç duymadı.
Yaz aylarının durgun, eylülün hareketli olduğunu anlatan İlayda, maddi dalgalanmaların geçtiğini artık biliyor. Gerçekten kötü hissettiğinde bir haftayı es geçebiliyor, ama sadece canı istemiyorsa oturup videoyu çekiyor.
Öne çıkanlar
Tükenmişlik dediğimiz şey çok çalışmaktan gelmiyor genelde. Yaptığımız şey bizi tatmin etmiyorsa oradan patlıyoruz.
Fiyatı söylerken yüzüm kızarmıyor. Çünkü ben biliyorum ki müşterimin bana ödediğinden daha fazla kazanmasını sağlayacağım zaten.
Takvimde olmayan şey benim için yoktur. Ve yazmadığım iş de benim için yoktur.
Kimseniz o olun. Zaten onun için sizi tercih edecekler.
Bölümden çıkarımlar
- Kişisel markanda insanların seni nelerle hatırlamasını istediğine karar ver, ama gerçekte olduğun kişiden uzaklaşma.
- Bir fikri süreyle değil, ona gerçekten ne kadar emek verdiğinle değerlendir; içerik üretmeyi fikrini test etmenin yolu olarak gör.
- Ürününe tek bir vaat belirle ve müşterinin tek bir problemini çözmeye odaklan.
- Fiyat konuşurken zorlanıyorsan, sunduğun hizmetin müşterine ne kazandırdığına odaklan.
- Takvimini ve yapılacaklarını tek bir yerde topla, ama heyecan verici fikirlere esneklik bırak.
- Rakiplerinin farkında ol, ama onları sürekli izleyip kopyalamak yerine kendi kulvarını oluştur.
Bilgi Girişimciliği Podcast'in tüm bölümleri
Kendi bilgisini işe dönüştüren diğer girişimcilerin hikâyelerini de merak ediyorsan tüm bölümler ve kısa kesitler podcast sayfamızda seni bekliyor.
