YouTube'da izle (yeni sekmede açılır) · Spotify'da dinle (yeni sekmede açılır)
Bilgi Girişimciliği Podcast'inin bu bölümünde, ME Consultancy'nin kurucusu Murat Erdör'ü ağırladık. Bilkent İşletme mezunu olan Murat Erdör, 17 yıl boyunca yerli ve yabancı şirketlerde çalıştı, iki farklı şirkette CEO ve ülke müdürü oldu, ardından 41 yaşında kendi işini kurdu. Bu bölümde; kurumsaldan girişimciliğe geçişi, kişisel markalaşmayı, fiyatlandırmayı, yeni ürün fikirlerini test etmeyi ve tek başına çalışmanın görünmeyen yüzünü konuştuk.
Bu bölümde neler konuştuk?
- CEO koltuğunu bırakma kararı ve girişimcilikte destek bulamamak
- Haftalık etkinlik serileriyle sıfırdan başlamak ve ilk gelir
- Planlamadan, güvenle inşa edilen kişisel marka
- Fiyat algısı, bedava içerik ve alma verme dengesi
- Yeni bir ürün fikrini Google Form ve topluluk gözlemiyle test etmek
- Tek kişiyle beş kişilik iş çıkarmak: platformlar, otomasyon ve yapay zekâ
- Yalnızlık, cevapsız mailler ve Ready for Change topluluğunun geleceği
CEO koltuğundan kendi yoluna
Murat Erdör'ün üç büyük hayali vardı: İstanbul'a gelmek, yabancı bir şirkette çalışmak ve bir şirketin genel müdürü olmak. Hepsini genç yaşta gerçekleştirdi ama bunun onu mutlu etmediğini fark etti. "Bunun için mi koşturuyorum?" diye sordu ve 41 yaşında, evli ve çocuk sahibiyken kendi yoluna çıktı. Dokuz yıl sonra hiç pişman olmadığını, işin daha zor ama kendisinin çok daha mutlu olduğunu söylüyor.
Bu yolda ilk öğrendiği şey, girişimcinin büyük ölçüde yalnız olduğu. Çevresindekilerin çoğu iyi niyetle "Koskoca CEO'sun, bırakılır mı?" dedi. Ona göre buna kırılmamak, yalnız kurt olmaya alışmak gerekiyor.
Haftalık sohbetlerle sıfırdan başlamak
Kurumsaldan çıktığında açılan kapıların çoğunun kapandığını gördü, çünkü o kapılar unvanı için açılıyordu. Bu yüzden altı ayda bir büyük bir etkinlik yerine her hafta sahnede olmayı seçti. Sponsorsuz, zaman zaman cebinden harcayarak 30 ile 45 kişilik buluşmalarla başladı, sonra bunları "faydalı sohbetler" çatısı altında markalaştırdı: e-ticaret, kariyer, KOBİ ve pazarlama sohbetleri. Zamanla markalar gelmeye başladı.
Geçiş döneminde parayı ise başka bir yerden kazandı: bir Rus firmasının e-posta pazarlama tarafında çalışacak birini aradığını görünce, işe girmek yerine o kişiyi bulup dışarıdan yönetmeyi teklif etti ve dolar bazında anlaştı.
Kişisel marka: planlamadan güven inşa etmek
Murat Erdör kişisel markasını planlamadığını, sadece çok çalıştığını söylüyor. Farklı şehirlerde insanların onu tanıdığını gördükçe bir etki alanı olduğunu fark etti ve daha dikkatli davranmaya başladı. Ona göre en önemli şey güvenilir olmak: verdiği sözü tutan biri olduğu için büyük markalar ona geliyor. Bilgiyi saklamak yerine paylaşmayı savunuyor, karşılığı bazen bir gün, bazen beş yıl sonra geliyor.
Yaptığı bir hatayı da paylaşıyor: her şeyi aynı anda yapmaya çalışmak insanların kafasını karıştırıyor. Bu yüzden e-ticaret, dijital dönüşüm ve pazarlama üzerine odaklanmış.
Fiyat, değer ve alma verme dengesi
Beş yıl önce büyük bir markaya verdiği teklif kabul edilmedi. Sonradan öğrendi ki en yakın rakibi üç kat, diğeri beş kat pahalıymış ve şirket "bu kadar ucuz olamaz" diye düşünmüş. Bu deneyim ona fiyatın bir algı olduğunu öğretti.
Bedava içerik konusunda da net: sürekli ücretsiz vermek emeği değersizleştiriyor. Danışmanlığı doktorluğa benzetiyor, ödenen ücret yılların birikiminin karşılığı. Biri kaynak istediğinde artık onu Teachfluence'taki 299 liralık e-kitabına yönlendiriyor. Fiyatlandırmada ise video eğitimlerin daha yüksek, e-kitapların daha düşük fiyatla daha geniş kitleye ulaşmasının mantıklı olduğunu düşünüyor.
Yeni bir fikri test etmenin yolları
Pandemi döneminde abonelik modeliyle Ready for Change'i başlattı, her perşembe canlı yayın yaptı. Yurt dışında şirket ve ödeme altyapısı kurmak o kadar zorladı ki operasyondan pazarlamaya vakit kalmadı. Bir de "az ve öz" dersini aldı: sekiz etkinliğe yetişemeyen üyeler eksiklik hissedip ayrılıyordu.
Fikir test ederken birkaç yöntem kullanıyor. Yurt dışındaki toplulukları içeriden izliyor, 30 saniyelik, dört beş soruluk Google Formlarla ihtiyacı ve ödeme isteğini fiyat aralıklarıyla soruyor, notlar alanından gelen geri bildirimi okuyor. Akıllı insanlara ve ChatGPT, Claude gibi araçlara da danışıyor. Uygunsa başlıyor, değilse başlamıyor.
İlk müşteriler ve tek kişiyle beş kişilik iş
Teachfluence'ta yayınladığı, egzersizler içeren kişisel markalaşma e-kitabının alıcılarının yaklaşık yüzde 30'u tanıdık, yüzde 70'i hiç tanımadığı insanlardı. Reklam vermeden, sosyal medya ve WhatsApp üzerinden duyurdu ve iki haftada beklemediği bir sonuç aldı. Makbuzlar ve arka taraf otomatik işlediği için ona sadece içeriği üretmek ve pazarlamak kaldı.
Tek başına beş kişilik iş çıkarabilmesini teknolojiyi etkin kullanmaya bağlıyor: e-posta, çok etkili bulduğu WhatsApp kanalı ve yeni kurmaya başladığı yapay zekâ ajanları. Yine de kontrolü kaybetmemek gerektiğini, her şeyin otomatize edilemeyeceğini vurguluyor.
Görünmeyen zorluklar ve sırada ne var?
Onu en çok zorlayan iki şey yalnızlık ile cevapsız mailler ve açılmayan telefonlar. Yalnızlığa karşı ihtiyacı olmasa da bir paylaşımlı ofiste bir yıllık yer ayırdı. Satış kapatma gibi önemli görüşmeleri yüz yüze yapmayı değerli buluyor. Eleştiri konusunda ise kendi tarzında, "ben böyle düşünüyorum, sen ne düşünüyorsun?" diyerek yazdığı için pek eleştiri almadığını söylüyor.
Önümüzdeki dönemde Ready for Change'i bir topluluk olarak yeniden canlandırmak istiyor: İstanbul'da başlayıp başka şehirlere yayılan fiziki buluşmalar ve ileride bir mağaza. E-ticaret ve pazarlama ekosisteminden isimlerin video çektiği bir abonelik modeli fikri de heyecanlandırıyor.
Öne çıkanlar
Açılan kapıların %80'i ertesi gün kapanıyor. Çünkü o kapılar CEO olduğun için açılıyordu.
Ayıp olacak bir şey yok. Herkes bir şekilde satıyor bir şeyini.
Hayır da güzel bir cevap biliyor musun? Bazen diyor ki olmadı. Tamam ama öğrendin.
Hayatta hiçbir şeyden korkmayın. En kötü batarsın, yine çıkarsın.
Bölümden çıkarımlar
- Unvanına değil, adına yatırım yap. Kurumsal kimliğin açtığı kapılar kapanabilir, düzenli olarak görünür olmak kendi adının kapılarını açar.
- Odaklan. Her şeyi yapmaya çalışmak kitlenin kafasını karıştırır, birkaç konuda net bir alan sahiplen.
- Fiyatını düşük tutmak her zaman avantaj değil. Fazla ucuz bir teklif güvensizlik yaratabilir, fiyat aynı zamanda bir algıdır.
- Ücretsiz ile ücretli arasında denge kur. Sürekli bedava vermek emeğini değersizleştirir, bilgin bir ürüne dönüşebilir.
- Yatırım yapmadan önce test et. Kısa bir Google Formla ihtiyacı ve ödeme isteğini sor, az ve öz bir ürünle başla.
- Operasyonu otomatikleştir, kontrolü bırakma. Platformlar ve yapay zekâ seni tek başına büyütür ama insan dokunuşu yine şart.
Bilgi Girişimciliği Podcast'in tüm bölümleri
Kendi bilgisini işe dönüştüren diğer girişimcilerin hikâyelerini de merak ediyorsan tüm bölümler ve kısa kesitler podcast sayfamızda seni bekliyor.
